Linux'ta Disk Nasıl Genişletilir? LVM ve Ext4 Adım Adım

KavesNET panelinden VDS diskini upgrade ettin ama df -h hâlâ eski boyutu gösteriyor? Diskin büyüdü ama partition + filesystem genişletilmedi. Bu rehberde LVM ve standard ext4 partition’ları nasıl güvenle büyüteceğini gösteriyoruz.

Önce: yedek al

Disk işlemleri risklidir. Devam etmeden önce mutlaka snapshot ya da en azından kritik veriyi yedekle. 3-2-1 yedekleme yazımıza bak.

Mevcut durumu gör

# Disk boyutu
lsblk

# Mount edilmiş alan
df -h

# Partition tablosu
sudo fdisk -l /dev/sda

Genelde göreceğin: /dev/sda 100 GB ama /dev/sda1 (root) hâlâ 50 GB.

Yol 1: LVM ile genişletme (önerilen)

KavesNET sunucularda Ubuntu/AlmaLinux genelde LVM kurulu gelir. LVM’in en büyük avantajı: kesintisiz online resize.

1. Physical Volume’u büyüt

# /dev/sda3 LVM partition ise
sudo pvresize /dev/sda3
sudo pvs  # PFree alanı görmelisin

2. Logical Volume’u büyüt

sudo lvs  # mevcut LV'ları gör
sudo lvextend -l +100%FREE /dev/ubuntu-vg/ubuntu-lv

+100%FREE → boş tüm alanı kullan.

3. Filesystem’i genişlet

Ext4:

sudo resize2fs /dev/ubuntu-vg/ubuntu-lv

XFS:

sudo xfs_growfs /

4. Doğrula

df -h

Yeni boyut görünmeli. Reboot gerektirmedi — sistem çalışırken oldu.

Yol 2: LVM olmadan (cloud-init / growpart)

LVM yoksa partition’u önce büyütmen gerekir.

1. growpart ile partition genişlet

sudo apt install cloud-guest-utils -y  # Ubuntu
sudo dnf install cloud-utils-growpart -y  # AlmaLinux

sudo growpart /dev/sda 1

2. Filesystem büyüt

# ext4
sudo resize2fs /dev/sda1

# xfs
sudo xfs_growfs /

Yol 3: parted ile manuel (eski yöntem)

sudo parted /dev/sda
(parted) print  # Mevcut partition'ları göster
(parted) resizepart 1 100%  # Partition 1'i diskin sonuna kadar büyüt
(parted) quit

sudo resize2fs /dev/sda1

⚠️ Resize esnasında elektrik/network kesilirse filesystem bozulur — UPS’li sunucu ya da snapshot şart.

Sık hatalar

• “Couldn’t find valid filesystem superblock”: Partition table bozulmuş — backup’tan restore
• “Partition not aligned”: parted’ı align-check optimal 1 ile kontrol et
• pvresize 0 extend ediyorsa: Önce partition büyütülmemiş → growpart çalıştır
• Read-only filesystem: Filesystem hatalı → sudo fsck /dev/sda1 (önce umount et)

Yeni disk ekleme (alternatif)

Mevcut diski büyütmek yerine yeni bir disk ekleyip mount edebilirsin:

# Yeni disk (örn /dev/sdb) algılanmalı
lsblk

# Partition ve filesystem oluştur
sudo parted /dev/sdb mklabel gpt mkpart primary ext4 0% 100%
sudo mkfs.ext4 /dev/sdb1

# Mount
sudo mkdir /mnt/data
sudo mount /dev/sdb1 /mnt/data

# Otomatik mount için /etc/fstab'a ekle
echo "/dev/sdb1 /mnt/data ext4 defaults 0 2" | sudo tee -a /etc/fstab

Sonuç

LVM kullandığın sunucularda disk genişletme 3 komutluk iş: pvresize → lvextend → resize2fs. Düzenli df -h izleyip alan dolmadan büyütmeyi öneririz.

KavesNET panelden disk büyütme talebi → otomatik 5 dakika. Ardından bu komutlarla filesystem’i de büyütürsün.

İlgili: Sunucu Yedekleme · SSH ile Bağlanma